DOLAR 33,0413 0.65%
EURO 36,0249 0.4%
ALTIN 2.559,200,41
BITCOIN 19143152.30244%
İstanbul
29°

AÇIK

SABAHA KALAN SÜRE

Oltaya Takıldıktan Sonra Atılması Gereken 10 Adım
  • Haberm
  • Gündem
  • Oltaya Takıldıktan Sonra Atılması Gereken 10 Adım

Oltaya Takıldıktan Sonra Atılması Gereken 10 Adım

ABONE OL
11 Eylül 2023 10:36
Oltaya Takıldıktan Sonra Atılması Gereken 10 Adım
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Kimlik avı e-postaları, insanların ferdî datalarını çalmak ve aygıtlarına berbat gayeli yazılım yerleştirmek isteyen hatalıların kullandığı bir sistem. Her yıl yüz binlerce insanın başına gelen bu dolandırıcılık yoluna maruz kalanların sayısı giderek artıyor. Siber güvenlik şirketi ESET, yaygınlaşan bu tehdide karşı tekliflerde bulundu, daha berbat sonuçlara ulaşmadan yapılması gerekenleri sıraladı. 

 

Yazım ve  dil bilgisi yanlışları, acil yahut dehşet hissi veren bir lisan ve bağlam eksikliği üzere özellikler kimlik avı taarruzlarının ortak ipuçlarıdır. Bu cins atakları gerçekleştirenler, gayelerinin geçmiş bağlantı kayıtlarını sabırla ve titizlikle inceleyerek planlama yaptıkları için çok inandırıcı görünür ve başarılı olurlar. Dolandırıcıların büyük ölçekli dolandırıcılık teşebbüslerinde en sık kullandığı yollardan biri de aktüel olaylardan faydalanmaktır. Ücretsiz COVID-19 testi yapılıyor üzere görünen bir e-posta, aslında kurbanların ferdî bilgilerini düzmece bir form aracılığıyla elde etmenin bir yolu olarak planlanmış olabilir. 

 

ESET uzmanları oltaya takıldıktan sonra yapılması gerekenlerle ilgili ipuçlarını kullanıcılar için derledi.

 

1. Rastgele ek bir bilgi vermeyin 

Bir çevrimiçi mağazadan kuşku uyandıran bir e-posta aldınız, merak ettiniz ve üzerinde çok fazla düşünmeden kontağa tıkladınız. Temas sizi emniyetli görünen bir web sitesine yönlendirdi fakat yeniden de aklınızda kimi kuşkular var. Yapılacak birinci şey rastgele bir ek bilgi paylaşmaktan kaçınmaktır. Kimlik bilgilerinizi girmeyin, banka hesap bilgilerinizi vermeyin. Dolandırıcılar sırf datalarınızı elde etmek istiyor ve aygıtınıza makus maksatlı yazılım yüklemediyse oltadan kurtulmuş olma ihtimaliniz yüksektir.

2. Aygıtınızın internet irtibatını kesin

Bazı kimlik avı taarruzlarında, dolandırıcılara bilgisayarınıza, cep telefonunuza yahut öteki bir aygıtınıza erişim müsaadesi vermiş olabilirsiniz. Berbat hedefli yazılım içerebilir, sizin ve aygıtınız hakkında bilgi toplayabilir yahut aygıtın uzaktan denetimini ele geçirebilirler. Ziyan görmeyi engellemek için süratli hareket etmek kuraldır. Tehlikeye giren aygıtın internet kontağını keserek başlayın. Kablolu kontağa sahip bir bilgisayar kullanıyorsanız, internet kablosunu bilgisayarınızdan çıkarmanız kafidir. Wi-Fi üzerinden bağlıysanız, aygıtın ayarlarından ilişkiyi kesmeniz yahut cep telefonunuzdaki ‘uçak modu’ özelliğini açmanız gerekir.  

3. Bilgilerinizi yedekleyin 

İnternet irtibatını kesmek, makûs emelli yazılım sunucusuna daha fazla data gönderilmesini önleyecektir fakat datalarınız hala tehlike altındadır. Başta fotoğraf ve görüntü üzere şahsî datalar olmak üzere hassas dokümanlar, yüksek kıymetli belgelerinizi yedeklemelisiniz. Fakat datalarınız berbat gayeli yazılım tarafından çoktan ele geçirilmiş olabileceğinden yedekleme riskli olabilir. Zira muhtemelen son doğum günü partinizin fotoğraflarıyla birlikte makus maksatlı yazılımı da yedeklemiş olacaksınız.  Bunun yerine, belgelerinizi nizamlı olarak ve evvelce yedeklemelisiniz. Makûs maksatlı yazılım aygıtınızı ele geçirirse, bilgilerinizi harici bir sabit şoförden, USB bellekten yahut bir bulut depolama hizmetinden kurtarabilirsiniz.

4. Makus emelli yazılım ve başka tehditler için bir tarama yapın

Cihazınızı tekrar internete bağlamadan sağlam bir sağlayıcının anti-virüs yazılımını kullanarak aygıtınızı tam bir taramadan geçirin.  Mümkünse ESET’in Fiyatsız Çevrimiçi Tarayıcısı üzere bir tarayıcı kullanarak ikinci bir tarama daha yapın. Tarayıcıyı bilgisayara ya da USB hard disk üzere farklı bir aygıta indirin. Böylelikle sonrasında ele geçirilen bilgisayara bunu takabilir ve yazılımı buradan yükleyebilirsiniz. Tarama sırasında aygıtı kullanmayın ve sonucu bekleyin. Tarayıcı kuşkulu evraklar tespit ederse bunları kaldırmak için talimatları izleyin. Tarama süreci rastgele bir potansiyel risk bulmazsa fakat hala kuşkularınız varsa güvenlik sağlayıcınızla bağlantıya geçin. Ayrıyeten hala çok katmanlı, kimlik avı tedbire özelliklerine sahip makûs emelli yazılımdan müdafaa programı kullanmıyorsanız, çabucak bir tane edinin! 

5. Fabrika ayarlarına dönmeyi düşünün 

Fabrika ayarlarına dönme, yüklü tüm uygulamaları ve evrakları kaldırarak telefonu birinci haline getirmek manasına gelir. Birtakım makus maksatlı yazılım tipleri tam sıfırlamadan sonra bile aygıtınızda kalabilir lakin taşınabilir aygıtınızı yahut bilgisayarınızı sıfırlamanın tehdidi muvaffakiyetle ortadan kaldırma ihtimali vardır.  Fabrika ayarlarına dönme sürecinin geri alınamadığını ve lokal olarak depolanan tüm bilgileri sileceğini unutmayın. Sistemli yedekleme yapmanın kıymeti katiyen unutulmamalıdır.

6. Parolalarınızı değiştirin 

Kimlik avı e-postaları sizi kimlik numaralarınızı, banka ve kredi kartı bilgilerinizi yahut oturum açma bilgileri üzere hassas datalarınızı paylaşmaya yönlendirebilir. Dolandırıcı sizi yakaladığında mümkün olan en çok bilgiyi almaya çalışacaktır. Siz bilgilerinizi vermeseniz bile aygıtınıza berbat emelli yazılım yüklendiğinde bu bilgilere ulaşabilirler. Bu durumda olduğunuzu düşünüyorsanız, bilhassa de kimlik avı e-postaları sizden oturum açmanızı istiyorsa (örneğin LinkedIn temalı bir dolandırıcılık gibi) oturum açma bilgilerinizi derhal değiştirmelisiniz; tıpkı parolayı e-posta, çevrimiçi bankacılık ve/veya toplumsal medya üzere çeşitli hesaplarda da kullanıyorsanız daha dikkatli olmalısınız. Bu cins durumlar, her farklı çevrimiçi hizmet için farklı bir kullanıcı ismi ve parola oluşturmanın değerini vurgulamaktadır. Çeşitli hesaplarda tıpkı kimlik bilgilerini kullanmak, saldırganların şahsî bilgilerinizi yahut paranızı çalmasını çok daha kolay hale getirir. 

7. Bankalar, yetkililer ve hizmet sağlayıcılarla bağlantıya geçin

Banka, kredi kartı bilgilerinizi yahut kartlarınıza erişimi olan bir web sitesinin giriş bilgilerini girdiyseniz, çabucak bankanızı bilgilendirin. Dolandırıcılığı önlemek için kartınızı bloke ederek yahut dondurarak rastgele bir mali kaybı önleyebilir yahut en aza indirebilirsiniz. Öbür insanların da bu dolandırıcılığa uğramaması için yetkililerle irtibata geçmeniz gerçek olacaktır. 

8. Yapılan değişiklikleri tespit edin

Cihazlarınızdan yahut hesaplarınızdan birine girmeyi başaran hatalılar, mümkün olduğunca uzun müddet orada bulunmaya çalışabilirler. Giriş bilgilerini, e-posta adreslerini, telefon numaralarını yahut hesabınıza erişimlerini sürdürmelerine yardımcı olabilecek her şeyi değiştirebilirler. Sosyal medya hesaplarınızdaki faaliyetlerinizi, banka bilgilerinizi ve çevrimiçi alışveriş sitelerindeki sipariş geçmişinizi inceleyin. Örneğin yanlış, bilinmeyen yahut onaylanmamış rastgele bir ödeme görürseniz bunu bildirin, giriş bilgilerinizi değiştirin ve para iadesi isteyin.

9. Tanımadığınız aygıtlar olup olmadığını denetim edin

Bilgisayar korsanları hesap bilgilerinizi çaldıysa büyük olasılıkla kendi aygıtlarından giriş yapmaya çalışacaklardır. Birden fazla toplumsal medya platformu, zımnilik ayarları altında mevcut giriş oturumlarınızın kaydını fiyat. Bunu denetim edin ve bilinmeyen aygıtları oturumu kapatmaya zorlayın.

10. Arkadaşlarınızı, kontaklarınızı, hizmet sağlayıcılarınızı ve patronunuzu bilgilendirin

Dolandırıcılar bazen kimlik avı kontakları yahut spam yaymak için ele geçirilen hesaptaki kişi listesini kullanır. Bu bahiste dikkatli olun ve oburlarının da birebir dolandırıcılığa maruz kalmasını önlemek için gerekli tedbirleri alın. Şayet siber hücum iş hesaplarınızda yahut patronunuz tarafından verilen aygıtlarda meydana geldiyse şirketinizin siber olaylarla başa çıkma kurallarına uyun ve durumu derhal yöneticinize ve BT departmanına bildirin. Outlook  veya  Gmail üzere yaygın e-posta hizmetleri de kimlik avı e-postalarını direkt gelen kutunuzdan bildirebileceğiniz araçlar sunar. 

 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.