DOLAR 32,4132 0.17%
EURO 34,5836 0.43%
ALTIN 2.446,190,32
BITCOIN 21642724.03712%
İstanbul
17°

AÇIK

SABAHA KALAN SÜRE

Hareket bozukluklarına “beyin pili” yöntemi !

Hareket bozukluklarına “beyin pili” yöntemi !

ABONE OL
5 Ocak 2024 12:12
Hareket bozukluklarına “beyin pili” yöntemi !
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Su içmek, yemek yemek, yürümek, yazı yazmak, oturup kalkmak… Günlük en temel muhtaçlığımız olan ve çarçabuk yapılan bu hareketler kimi şahıslar için adeta imkansız hale gelebiliyor. Hastaların ömür kalitelerini önemli halde bozabilen ve etraflarına bağımlı hale gelmelerine neden olan bu sorunun ismi, ‘hareket bozukluğu! Hareketlerde yavaşlama, katılık ve titremenin ön planda olduğu Parkinson hastalığı, yeniden titremenin ön planda olduğu esansiyel tremor ile  istemsiz kasılmalarla seyreden distoni, hareket bozukluğuyla en sık seyreden hastalıkları oluşturuyor. Hastalar, sağlıklı insanların günlük hayatlarının bir modülü olarak çok rahat yapabildikleri yürüme, koşma ve elleri çeşitli işlerin gerçekleştirilmesi için kullanma üzere temel fonksiyonları vakit ilerledikçe daha da berbatlaşan bir formda yapamaz hale gelebiliyorlar. Hareket bozukluklarında ilaç tedavisinin yetersiz kalmaya başladığı ve/veya ilaca bağlı yan tesirlerin oluştuğu durumlarda, uygun hastalarda ‘beyin pili’ ön plana çıkıyor. Acıbadem Bakırköy Hastanesi Beyin ve Hudut Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Fatih Bayraklı,  günümüzde yaygın olarak kullanılan beyin pilinin hastaların günlük fonksiyonlarını tekrar olağana çok yakın formda yapabilmelerine imkan sağladığını belirterek, “Beyin pili elektrik akımı verilen bölgede beyin hücrelerindeki elektriksel aktiviteyi değiştirmeyi sağlayan bir usuldür. Hareket bozukluğunun giderilmesi sayesinde hastaların hayat kaliteleri yükseliyor. Diğerlerine bağımlı olmaktan kurtulmaları hastaların psikolojilerini de olumlu istikamette etkiliyor” diyor. 

SORU: Beyin pili nedir?

Hareket bozukluğu hastalıklarının birden fazla, beyinde hareketin yapılmasını sağlayan bölgelerdeki hücrelerin yıkımı (dejenerasyonu) ve sonrasında bu hücrelerin ürettiği  ve hücreler ortası bağlantısı sağlayan kimyasalların (nörotransmitter) düzensizliğinden yahut azalmasından kaynaklanıyor. Derin beyin stimülasyonu (DBS) yahut nöromodülasyon olarak da tanımlanan beyin pili, beynin istenilen bir bölgesine (hareketle ilgili bir çekirdek) elektrik uyarısı verilmesini sağlayan bir usul. Bu sistem bir pil, beyin dokusu içerisinde hedeflenen bölgeye yerleştirilen iki elektrot ve elektrotları pile bağlayan iki uzatma kablosundan oluşuyor. Hedeflenen beyin bölgesine elektrot yerleştirilerek o bölgeye elektrik uyarısı veriliyor. Pilin boyutları değişim göstermekle birlikte yaklaşık 6.5x5x15 milimetre ve 50-60 gram tartısında oluyor. Dışarıdan hastada yalnızca cerrahi kesilere ilişkin izler ve kabarıklıklar görülebiliyor. 

İlginizi Çekebilir;  Ege Üniversitesiden "100. Yıl Kan Bağışı Can Bağışı Kampanyası"

SORU: Hangi düzenekle tesir ediyor? 

Beyin pili hedeflenen beyin bölgesine elektrot yerleştirilerek o bölgeye elektrik uyarısı verilmesiyle çalışıyor. Hareket bozukluklarında; beynin hareketle bağlı bölgelerinde yer alan hücrelerde yıkım (dejenerasyon) oluyor. Bu yıkım, olağan hareketi ortaya koymak için o beyin bölgelerinin oluşturdukları elektriksel aktivitede değişim meydana getirerek, hareketlerin düzgün formda oluşması için gerekli olan senkronizasyonun oluşma sürecini bozuyor. Bu bölgelere elektrik sinyali veriliyor. Bozulan sinyal aktivitesinin tekrar olağana yaklaşmasıyla (aktifleştirilmesi yahut baskılanması sonucunda) hareketlerde düzelme sağlanıyor. 

SORU: Beyin pilinin ömrü nedir? 

Beyin pilinin ömrü yaklaşık 4-5 yıl olmakla bir arada, kullanım parametrelerine nazaran bu mühlet artabiliyor yahut azalabiliyor. Distoni hastalarında pilin ömrü daha kısa olabiliyor. Prof. Dr. Fatih Bayraklı, “Bu müddetin akabinde kolay bir cerrahi süreçle eski pil kablolara müdahale edilmeden yenisiyle değiştirilebiliyor” diyor. Şarj edilebilen pillerde bu mühlet daha uzun. Lakin  şarj edilebilen pillerin kullanımına (her hafta kesinlikle şarj edilmeleri gibi) hasta ve hastaya bakım verenlerin yahut yardımcı olanların çok uygun ahenk göstermeleri gerekiyor. Çünkü şarj edilmesi unutulduğunda pil kapanıyor ve yenisiyle değişmesi gerekiyor. 

SORU: Ameliyat öncesinde hangi hazırlıklar yapılıyor? 

Beyin pili cerrahisi öncesinde, elektrotun yerleştirileceği beyin bölgesini görmek için Beyin MR tetkiki yapılıyor. Bu MR tetkikleri üzerinde cerrah istenilen bölgeyle ilgili hedefleme çalışmasını yazılım üzerinde gerçekleştiriyor. Ameliyat günü hastanın başına lokal anestezi yahut gerekirse genel anestezi altında sert bir çerçeve takılıyor ve hasta beyin tomografisi tetkikine alınıyor. Tomografi ile MR tetkikleri yazılım aracılığıyla birleştiriyor ve maksat elektrotun hangi koordinatlarda ilerletileceğine yönelik sayısal kıymetler elde ediliyor. Akabinde hasta operasyon odasına alınıyor ve cerrahi süreç başlıyor. 

SORU: Beyin pili ameliyatı nasıl yapılıyor? 

Beyin pili ameliyatı iki kademeli gerçekleştiriliyor. Beyin ve Hudut Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Fatih Bayraklı,  “İlk evrede, bilhassa Parkinson ve esansiyel tremor hastalarıyla konuşa konuşa elektriksel ikazlardaki yansılarını değerlendiriyoruz” diyerek, ameliyat sürecini şöyle anlatıyor: “Beyin elektrotlarının istediğimiz bölgeye geldiğinin elektrofizyolojik olarak belirlenmesi, ameliyat öncesi MR üzerinde belirlediğimiz amaçta olduğumuzu gösteriyor. Bunlara ek olarak, cerrahi esnasında uyanık olan hastada amaç bulunduktan sonra ihtar verilerek yarar ve yan tesir profilinin çıkarılması, ameliyat sonrası pil ayarlamasının yapılmasını kolaylaştırıyor. Hastanın bulgularında düzelme görüldüğünde kalıcı elektrot yerleştiriliyor ve ameliyatın 2’inci basamağına geçiliyor. Hasta genel anesteziye alınıyor ve pil sağ göğüs üzerinde köprücük kemiğinin 5-7 santim altına gelecek halde cilt altına yerleştiriliyor. Distoni hastalarında bu süreçlerin tamamı hastaların klinik durumlarından ötürü uyutularak yapılıyor”

İlginizi Çekebilir;  Güneş Gözlüğünde Cam Rengine Dikkat!

SORU: Pil tedavisi herkese uygulanabilir mi? 

Hareket bozukluğu sorunu yaşayan her hastaya beyin pili ameliyatını uygulamak mümkün olmuyor. Bu prosedürün hastaya yarar sağlayıp sağlamayacağı yahut hastanın bu türlü bir teşebbüse aday olup olmadığı detaylı klinik kıymetlendirme ve tetkikler sonrasında belirleniyor. 

SORU: Hastalar günlük hayatlarına ne vakit dönebiliyor?

Hastalar ameliyatın akabinde çoklukla iki gün sonra taburcu oluyorlar. Beyin pili parkinson ve esansiyel tremor hastalarında çoklukla 2 hafta sonra, distoni hastalarında ise çabucak açılıyor. Hastaların sonraki 2-3 aylık periyotta ilaç ve pil ayarları yapılıyor. 

SORU: Sistemli tabip denetimi neden kıymetli? 

Beyin pili metodu hastalığın nedenini tedavi etmiyor, yalnızca oluşan klinik bulgulara bir tahlil sunuyor. Prof. Dr. Fatih Bayraklı, bu nedenle beyin pilinin hastalığın ilerleyen fazlarında etkisiz kalabildiğini belirterek, “Ayrıca hastaların hayatları cerrahi öncesine nazaran daha yeterli hale gelse de hareket bozukluğuna yol açan hastalıklar ilerledikleri için oluşabilecek ek yahut ek sıkıntıların farkına varılması gerekiyor. Münasebetiyle hastaların ameliyat sonrasında tabip denetimine ve tedavilerine kesinlikle devam etmeleri gerekiyor” diyor.  

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.